• رنج باغبــان
  • جدل در ملکوت
  • دهقــــان نـــامه
  • گــــدا نــــامه
  • حماسه ظلمت شکن
  • حمــاسه خاوران
  • حماسـه هیزم شکن
  • لالــه های قافلانکوه
  • امیـــر کبیـــر
  • خـــادم نـــادم
  • چنین گفت بودا
  • آلبرت شوایتزر
  • کلیات بسیج خلخالی

در باب حماسه هیزم شکن

بسیج خلخالی خالق اثر معروف حماسه هیزم شکن است

در سال 1345 این کتاب به عنوان نامزد جایزه ادبی نوبل معرفی می گردد به دلیل اینکه کتاب به زبان فارسی نوشته شده بود در کمیته نوبل مورد بررسی قرار نگرفت ولی دانشگاه تهران که یک مرجع مهم علمی بود این اثر را مستحق دریافت این جایزه دانسته است.

 

استاد عبدالله باقری (فرزانه ‏پور) متولد 1292 در تهران است و یکی از اساتید بنام هنر تذهیب ایران زمین است که تذهیب اثر معروف حماسه هیزم شکن از شاهکارهای او محسوب میشود .

 

استاد محمد تجویدى متولد سال ۱۳۰۳ در تهران، فرزند محمدهادى تجویدى، استاد نقاشى هنرهاى زیبا و از شاگردان کمال ‏الملک نقاش بزرگ قاجار بود.

محمد تجویدى حدود صد و بیست جلد کتاب از دیوان‏ هاى شعراى ایران همچون سعدى، حافظ، بابا طاهر عریان، فردوسى و دیگران را به تصویر کشیده است.

تجویدى تصاویر کتاب حماسه ‏ى هیزم ‏شکن اثر بسیج خلخالى را بهترین اثر خود مى ‏انگارد.

حاضرین در سایت

ما 22 مهمان آنلاین داریم
خانه امیر کبیر مزاج دریا و شاهان
مزاج دریا و شاهان مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
پنجشنبه, 15 تیر 1391 ساعت 03:34

مزاج دریا و شاهان


شاه بی‌تقوا و ظاهر باز و مست                           جذب دربارش نماید هرچه پَست

پادشاه سست رأی و ساده دل                           خیرخواهان را فرستد زیر گِل

همچو نوشیروان و پرویز و قُباد                              آفریند در دلِ ملّت عِناد

زآن مرام مزدکی آید پدید                                    وآنهمه ویرانی و قید و قدید

مُوبدان در نزد کسری بهر دین                              آنهمه خون ریختند اندر زمین

آنچه او فرمان ز دین و داد، داد                             داد و دین را یکسره بر باد داد

آن وزیرش پاک و میهن خواه‌ بود                           در کف درباریان چون کاه بُود

نزد شه درباریان حیله‌گر                                    خوار کردند آن وزیر پُرهنر

بر وزیر سالم و بی‌ریب و رنگ                               وصله بستند هر یکی را بی‌درنگ

آن یکی گوید که دست‌اش بسته است                  آن دگر گوید که جسمش خسته است

آن یکی گوید که خام و ساده است                      وآن دگر گوید که مست از باده است

آن یکی گوید که دستانش کج است                     آن دگر گوید که با خود هم لَج است

آن یکی گوید که این آسیمه‌سر                           خود هوای سلطنت دارد به سر

خلق زآن از شاه دل چرکین کُند                          تا از این ره اسب خود را زین کند

آن یکی گوید که این بدمنصب است                     سَبّ و ذمّ شاه دائم بر لب است

آن یکی گوید که بد اصل و دنی است                   و آن دگر دائم شعارش قُر زنی است

من خود این دانم که کار سلطنت                        نیست بی‌ریب و ریا و شیطنت

من خبر دارم که در دربار شاه                            جملگی هستند چون سربارِ شاه

هم قسم‌های اند در اِغوای او                            دست ایشان است عزم و رأی او

رأی آن‌ها هرچه باشد آن کند                            وزنه را بر میل‌شان میزان کند

سارقان و شحنه‌ها هم منزل‌اند                         در فریب شاه و ملّت یکدل‌اند

هم‌رکاب و هم‌عنان و همدم‌اند                           بر نهان‌ها و عیان‌ها محرم‌اند

آنهمه کز شاه ماضی مانده‌اند                           از برای ما به بازی مانده‌اند

هر یکی جاسوس یک بیگانه‌اند                          در پی ارباب و آب و دانه‌اند

من که در راه نجات میهن‌ام                              شسته‌ام دست از همه جان و تنم

باید این ره را کنم هموار و پاک                          جان چه لایق گر شوم محو و هلاک

از نجات خاکُ میهن چیست جان                        گر نماند از من این نام و نشان

زیستن بی‌عشق تن پروردن است                      سر اگر داریم وقف میهن است

من خبر دارم که آن بیگانگان                              انگلیس و روس با هم توأمان

در پیِ چندین سر بی‌پا و سر                            در وطن از اَجنبی بیگانه‌تر

شاه را بازیچه و مَنتر کنند                                 مملکت را زین پریشانتر کنند

من خود آگاهم که تخت سلطنت                         آفریده بس ملال و مَلعَنت

سلطنت میراث عهد بربری است                         کارهایش نی اساسی سرسری است

در کف شاهان عاقل بهترین                              ور شود جبّار و نادان بدترین

در لوای شاه از شیّادها                                   میرود بر خلق بس بیدادها

هر زبان آور که خوش سیماتر است                     از همه بازیگران او سرتر است

از کجا آورده یک سر آن شعور                            یک تنه تصمیم گیرد در امور

از کجا آورده یک سر آن توان                              تا شود آگاه از راز جهان

کار و بار نسل‌های بعد نسل                             با دهاء خود نماید حل و فصل

ملک گورستانست؟ گوئی سر به سر                   کاندر آن تصمیم گیرد یک نفر

گر سپارم سر، وگر نازش بَرم                             او به پندارش که دامادی خرم

دَم بدم افزوده و بارم کند                                  عاقبت آلوده و خوارم کند

مال ملّت را چه سان یغا کنم                             صرف عیش و نوش او بی‌جا کنم

این توانم گفت کای شاه جوان                           مثل و مانندت نباشد در جهان

دانم این را گر که اندر محضرش                           یا به خلوت پیش مادر خواهرش

گویم این شاه جوان کامکار                                نافریده چون تو ذات کردگار

پای تا سر عقل و هوش و غیرت است                   عالمی از عقل او در حیرت است

همّ و غم‌ّاش کسب علم است و کمال                  شاه ما باشد به عالم بی‌همال

این توانم گفت کاین پور وطن                               قیمتی‌تر باشد از درّ عَدن

بی‌نظیر و بی‌مثال و بی‌قرین                               نعمت حق است بر این سرزمین

از نبوغش مِلک آبادان شود                                مَهدِ علم و حکمت و عرفان شود

اینهمه لغو و خطا گفتن توان                               در حضور شاه و پیش دیگران

لیک شرم آید مرا از گفتنش                                وآنهمه عیب اندر و بِنهفتَنَش

هِی زند وجدان که هان ای مَرد دُون                     در رَهِ کَسب مقام و زن زبون

ای سراپا ابتذال و لاف‌زن                                   چون مگوئی از سُرین و ناف زن

خود تو آگاهی که او از بهرِ کام                            در حرم سَر می‌برد هر صبح و شام

جای کسب دانش و علم و هنر                           جان همی ریزد به پای سیم بَر

این دهاتی زادگان بی‌نوا                                    بین مشتی بدنهاد بی‌حیا

غنچۀ گلها که از آغوش مام                                بر حرم آورده بهر عیش و کام

اینهمه تمجید و مدّاحی ازو                                 عین بدخواهی است ای بی‌چشم‌ و رو

کار کشور داشتن افسانه نیست                          قصّۀ شمع و گل و پروانه نیست

من که دانم شاه در کنج حرم                             سر نهاده پایِ آن زیبا صنم

من که دانم روز و شب دیوانه‌وار                          داده دل بر خطّ و خال یک نگار

من که دانم از سحر تا بوق شب                         لب نهاده در حرم بر روی لب

صورت و تصویر زنها می‌کشد                              عُور و عریان نقش تن‌ها می‌کشد

طرح‌های حیرت‌انگیز عجیب                                من کدامین گویم از این نانجیب

این خیانت‌ها ز مردی همچو من                          چون پذیرد مادر پیر وطن

من برای خدمت این آب و خاک                            از سر و جانم ندارم بیم و باک

من برای میهنم جان می‌دهم                             نی برای شاه شاهان می‌دهم

شاه را گر من هواداری کنم                                اینهمه ناز و پرستاری کنم

آنهم از بهر بقای میهن است                              نز برای خویش و قومّی من است

من همی کوشم که او عاقل شود                       حق پرست و عالم و عادل شود

برخلاف پادشاهان جبون                                    در بَر بیگانگان نبود زبون

سر نترس و سایس و دانا شود                           نی اسیر هر بت زیبا شود

شاه جاهل فتنه در کار آورد                                خلق را بدخواه خود بارآورد

مملکت داری دل از جان شستن است                   زآن رضای خلق و خالق جستن است

تاج شاهی خود امانت داری است                        نی مجوّز بر امانت خواری است

شاه دانا عدل در کار آورد                                   ملّت خود دل قوی بار آورد

شه چو با بیگانه همکاری کند                               گرگ‌ها را در رمه یاری کند

شاه عاقل جان پناه ملّت است                             ورنه در کارش فراوان علّت است

شاه نادان خلق را یاغی کند                               خادمان را از جفا طاغی کند

شاه را بیگانه چون یاری کند                                وز بقای او هواداری کند

ملّت‌اش داند که او بیگانه است                            دست یار اجنبی در خانه است

ملت از جور و جفا طغیان کند                                ملک را درمانده و ویران کند

شاه اگر با خلق خود پیوند داشت                         چند میلیون مرد و زن فرزند داشت

آخرین بروز رسانی در چهارشنبه, 02 اسفند 1391 ساعت 06:18